fitness-food.pl zdrowa żywność

Artykuły

Jak wybrać najlepszy probiotyk dla dzieci?

Probiotyki to bardzo popularny temat. Ich pozytywny wpływ na zdrowie jest już znany nie tylko w świecie nauki, ale również u osób nie związanych z tematem. Probiotyki, czyli bakterie, wspomagają organizm w jego pracy – poprawiają ogólną kondycję zdrowotną, odporność, trawienie, wchłanianie składników odżywczych, a nawet nastrój! Mogą nawet regulować stany zapalne organizmu i zmniejszać przepuszczalność jelit. Probiotyki są bardzo istotne w przypadkach antybiotykoterapii bądź też chorób jelit (jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Leśniowski-Crohn czy nawet jelito drażliwe). Bardzo często probiotyki powinny być podawane również u dzieci – to ich najczęściej dotykają różne choroby, przez co przebywają antybiotykoterapię lub mama w trakcie ciąży nie zapewnia im odpowiedniego środowiska rozwoju. Dobór odpowiednich probiotyków dla dziecka to bardzo ważna sprawa. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów, jednakże nie wszystkie są godne polecenia. Wiele z nich nie działa tak jak powinno, a czasem nawet zawiera bakterie patogenne!

Po pierwsze, należy wybrać produkt najlepszy jakościowo – polecany przez specjalistów i dobrze przebadany. Po drugie, należy wybrać odpowiednie bakterie, których potrzebuje dziecko (może to być wybór na podstawie wywiadu środowiskowego bądź badania – badanie kału lub inne). Po trzecie, probiotyk musi być podawany w odpowiedniej dawce oraz formie, by zmaksymalizować jego działanie. Wydaje się to trudne – zapraszam zatem do dalszej części artykułu, by rozwiać wszelkie wątpliwości.

Co to są probiotyki?

Pierwsza definicja, wprowadzona w 1965 roku przez Lilly oraz Stillwella, mówiła, że probiotyk to pewna substancja bądź też organizm, który oddziałuje na florę w jelitach. W 1989 roku (czyli stosunkowo niedawno) Fuller wprowadził swoją definicję, używaną do dziś (choć uaktualniona), oraz wymagania, które probiotyk musi spełniać. Probiotyk to żywe mikroorganizmy (dodatki żywieniowe), które korzystnie działają na organizm, poprzez przywrócenie równowagi mikrobioty jelitowej. Uaktualniona wersja zakłada, że probiotyk powinien być w takiej formie, aby przetrwać drogę przez cały układ pokarmowy i swoją aktywność rozpowszechnić w okrężnicy. Warunki, które postawił Fuller, to:

  • probiotyki muszą być pochodzenia ludzkiego,
  • mikroorganizmy muszą być odporne na pH kwasów żołądkowych, na enzymy w każdej części układu pokarmowego oraz na kwasy żółciowe w początkowym odcinku jelita cienkiego, czyli okrężnicy,
  • probiotyki muszą przylegać (przyczepiać się) do nabłonka ścian jelita oraz przejściowo wspierać kolonizację jelit
  • probiotyki powinny oddziaływać tylko i wyłącznie korzystnie na organizm człowieka
  • mikroorganizmy zawarte w preparatach probiotycznych muszą wykazywać wysoką przeżywalność w czasie transportu, przechowywania i w każdym niekorzystnym środowisku (jak niskie pH, obecność enzymów lub innych substancji ograniczających adhezję).

Najnowsza definicja FAO/WHO, przedstawiona w 2001 roku, dodaje do tego wszystkiego wymóg, by preparat probiotyczny zawierał wystarczającą ilość bakterii, które wywrą korzystny wpływ na organizm człowieka, poprzez odpowiednią zmianę mikroflory jelita.

Jak widać, probiotyk ma jasno określone wymagania. Właśnie przez to, świat nauki chciał uchronić nas od wysypu nieodpowiednich (i najczęściej tanich) preparatów. Niestety, na rynku jest wiele suplementów probiotycznych bardzo złej jakości, co może albo nie działać albo mieć szkodliwy wpływ na organizm.

Jak wybrać odpowiedni probiotyk? To opiszę poniżej.

Dlaczego warto podawać dzieciom probiotyki?

Jak pisałam wyżej, probiotyk ma określone wymagania, a znajduje się tam „korzystne działanie na wpływ organizmu gospodarza”. Już to powinno wystarczyć, by odpowiedzieć na pytanie postawione powyżej. Rozwijając temat, warto wspomnieć również inne aspekty. W prawidłowym rozwoju dziecka, zakłada się, że mikroflora jelitowa odgrywa najważniejszą rolę w budowaniu odporności u dziecka (układ odpornościowy GALT) i zapobieganiu wielu chorób. Dotychczas mówiło się, że dziecko w brzuchu matki jest sterylne, jednak odkryto, że ma kontakt z bakteriami mamy. Jak się okazuje, również i te patogenne mogą wpłynąć negatywnie na rozwój mikrobioty dziecka. Ważny jest również moment narodzin – wiadomo, że poród naturalny jest lepszy. Dlaczego poród naturalny jest lepszy? Z tego powodu, iż dziecko pobiera do przewodu pokarmowego oraz pokrywa się bakteriami, które są specjalnie przygotowane przez organizm mamy, przez co odpowiednio kolonizuje swoją mikrobiotę. No i w tym przypadku cesarskie cięcie nie jest dobrym wyborem. Niestety, dzieci po takim zabiegu częściej narażone są na problemy z odpornością oraz na różne choroby już od narodzin.

Kilka godzin po narodzinach, jelita noworodka są już zasiedlone przez pierwsze szczep i mikroflora jelitowa rozwija się aż do mniej więcej siódmego roku życia, kiedy to w teorii ma osiągnąć podobny skład, co u dorosłego. Jest to bardzo ważne, ponieważ bakterie wpływają na szereg ważnych mechanizmów w organizmie, jak odpowiednie trawienie i dobra perystaltyka jelit (trawienie = wchłanianie witamin, minerałów i składników odżywczych: złe trawienie = złe wchłanianie/dobre trawienie = dobre wchłanianie = odpowiednio funkcjonujący organizm), regeneracja nabłonka jelitowego, regulowanie pracy układu odpornościowego, funkcjonowanie różnych organów oraz procesów metabolicznych, a nawet mikroorganizmy dbają o nasz nastrój. Z tego też powodu istotne jest utrzymanie mikrobioty w równowadze. Niestety, jest ona często narażona na szwank, chociażby przez antybiotykoterapię, leki przeciwbólowe, stres (przedszkole, nowi znajomi, nowa szkoła, wymagania rodziców, sprawdziany itp.), toksyczne środowisko (smog, dym papierosowy, kosmetyki, chemia domowa), nieodpowiednią dietę i wiele innych. Niestety niewiele rodziców zdaje sobie z tego sprawę, jak wiele zależy od odpowiedniego stanu jelit – poza tym, co napisałam powyżej, warto do tego dorzucić takie aspekty, jak np. poprawa przebiegu chorób (jak np. minimalizowanie objawów ŁZS czy AZS), zanik kolek u mniejszych dzieci, poprawa stanu skóry, poprawa odporności i nie łapanie pierwszej lepszej choroby z przedszkola i wiele, wiele innych. Warto zadbać zatem o mikrobiotę dziecka, by poprawić jakość jego życia i wesprzeć zdrowy rozwój.

Jak rozpoznać dobry probiotyk?

Według definicji FAO/WHO, o której pisałam wyżej, dokładnie określa wymagania, jakie powinien spełniać probiotyk. Jego najważniejsze i nieodłączne wymaganie, to konieczność wywierania korzystnego wpływu na organizm gospodarza. Innymi słowy, zawartość preparatu probiotycznego powinna zostać dokładnie przebadana oraz opisana wyłącznie w charakterze pozytywnym, by mógł być on dopuszczony do sprzedaży. Tak wygląda to w teorii. Jak jest w praktyce?

Postawą jest to, jak powinien wyglądać opis probiotyku na opakowaniu. Taki opis powinien zawierać nazwę rodzaju – np. Lactobacillus, nazwę gatunku – np. rhamnosus oraz dokładny szczep – np. ATC 53103. Takie nazwy powinny znaleźć się na opakowaniu preparatu probiotycznego.  Po co? Chociażby po to, by w zasobach naukowych znaleźć odpowiednie badania, potwierdzające pozytywny wpływ danego szczepu na konkretne jednostki chorobowe (typu biegunki, trądzik czy AZS). Jeśli badania potwierdzają działanie, można być pewnym co do dobrego wyboru probiotyki. Można również szukać odwrotnie – po jednostkach chorobowych szczepów, które pomagają w walce ze schorzeniem. Kiedy nie ma opisanego szczepu, nie wiemy dokładnie, jaki probiotyk przyjmujemy i czy rzeczywiście on za działa – mówiąc kolokwialnie, jest to wyrzucenie pieniędzy w błoto. Nie ma sensu zatem kupować tanich preparatów, gdzie producent nie deklaruje dokładnego szczepu danych bakterii. Może to również świadczyć o braku pozytywnego wpływu na organizm człowieka. Oczywiście nie jest to reguła – często dobrzy producenci nie podają szczepu bakterii, przez co takie preparaty nie są uznawane za dobre. Kolejny wymóg (w przypadku probiotyków wieloszczepowych) to dobrze dobrane bakterie. Muszą one działać synergistycznie i nie eliminować się nawzajem!

Warto sprawdzić, czy preparat został oceniony pozytywnie jako całość, a nie jako poszczególne bakterie. Nie warto również brać produktów bardzo tanich, gdyż nie zawsze mogą one być bezpieczne – takim preparatom poświęcona jest raczej masowa produkcja i brak badań, przez co mogą zostać zanieczyszczone patogenami. Ostatnia ważna kwestia, to ilość bakterii w preparacie. Mówi się, że minimalna dawka to 109jtk/g preparatu w przypadku bakterii. Zbyt niska ilość może powodować, że probiotyk nie będzie działał.

Polecane preparaty probiotyczne

Polecane preparaty probiotyczne znajdziecie w kategorii „probiotyki dla dzieci”. Przedstawię tu kilka z nich, z uzasadnieniem ich dobrego wpływu na organizm dziecka.

Pierwszym preparatem, chyba jednym z najbardziej znanych, jest BioGaia ProTectis Baby. To, co ważne to fakt, że preparat jest w kroplach. Dzięki temu można go bez problemu podawać już od pierwszych dni życia. Jest to probiotyk jednoszczepowy, zawierający szczep Lactobacillus reuteri Protectis. Ten szczep wpływa przede wszystkim na zapobieganie rozwojowi bakterii patogennych w jelicie oraz stymuluje kolonizację bakterii dobroczynnych. Dzięki temu mocno wspomaga układ immunologiczny  i pomaga w walce z chorobami.

Drugi przykładowy polecany preparat probiotyczny to Coloflor Cesario. Zgodnie z zaleceniami producenta, powinien być stosowany u noworodków po cesarskim cięciu, a zatem może być podawany tuż po urodzeniu. Zawiera podstawowe i bardzo ważne szczepy probiotyczne:

  • Lactobacillus rhamnosus GG, inaczej LGG – to jeden z najbardziej przebadanych szczepów, odpowiedzialny za zapobieganie oraz skracanie czasu biegunek niemowlęcych, zwłaszcza spowodowanych bakteriami chorobotwórczymi.
  • Lactobacillus fermentum Hereditum – szczep również redukujący infekcje układu pokarmowego (biegunki).
  • Bifidobacterium infantis M-63 – pomaga ustabilizować mikroflorę oraz wpływa pozytywnie na pracę jelit.

Te szczepy w pakiecie dają niesamowite wsparcie dla pracy jelit, zwłaszcza u noworodków. Będą dobrym wsparciem przy biegunkach, kolkach i bólach brzucha.

Trzeci polecany probiotyk dla dzieci to Estabiom Junior. Jest to preparat polecany dla dzieci od 3go roku życia. Zawiera wyżej wspomniany Lactobacillus rhamnosus GG (LGG), który świetnie przeciwdziała biegunkom infekcyjnym oraz skraca długość ich trwania. Jest to bardzo ważne, ponieważ biegunki u dzieci są bardzo niebezpieczne. Dodatkowo ten preparat zawiera laktoferynę, mającą dobry wpływ na odporność i łagodzącą stany zapalne żołądka (lub podrażnienie, np. po wymiotach). Dodatkowo zawiera inulinę, która jest prebiotykiem, tzn. substancją, którą żywią się bakterie. Jest to bardzo bogaty preparat, godny uwagi.

Jak widać, mamy tu kilka propozycji na preparat dla dzieci, które mogą być stosowane już od pierwszych dni. To bardzo ważne, by mieć pod ręką takie probiotyki, zwłaszcza, że biegunki u dzieci są bardzo niebezpieczne i niepożądane (odwodnienie). Dzięki takim preparatom można zapobiegać kolkom, biegunkom oraz wspierać zdrowy rozwój mikrobioty jelitowej u dziecka.

Dawka probiotyku dla dziecka

Dawka probiotyku dla dziecka powinna zostać dobrana indywidualnie, na podstawie badań i konsultacji z dietetykiem. Można się również sugerować opisem producenta na opakowaniu – każdy preparat ma zalecaną dzienną dawkę i tak właśnie można podawać. Nie trzeba stresować się sposobem podania probiotyku, ponieważ te dla dzieci są zazwyczaj w kroplach bądź proszku. Jeśli jednak preparat jest w kapsułkach, a dziecko nie umie bądź nie chce tego połknąć, można wysypać preparat prosto do buzi i popić letnią wodą. Probiotyk nie powinien być podawany z gorącymi napojami (woda czy herbatka) lub gorącymi daniami. Woda do popicia powinna być co najwyżej letnia. To bardzo ważne, by zapewnić probiotykom jak najlepszą przeżywalność. W kapsułkach u większych dzieci warto podawać probiotyki wraz z posiłkiem – kęsy jedzenia zapewnią większą przeżywalność probiotyku.

 

 

Autorka, Sylwia Lelonek, właścicielka bloga livethenature.com. Zawodowo i hobbystycznie zajmuje się dietetyką kliniczną i wszelkimi aspektami związanymi ze zdrowym stylem życia. Na co dzień studiuje, a wszystkie weekendy wypełnione ma szkoleniami i kursami. Wolny czas spędza zawsze aktywnie. Entuzjastka alternatywnych rozwiązań żywieniowych, na temat których czerpie wiedzę z książek oraz najnowszych wyników badań.

Leave A Comment

CommentLuv badge