fitness-food.pl zdrowa żywność

Artykuły

Choroby sercowo-naczyniowe a sen


W skali globalnej liczba osób cierpiących na choroby układu krążenia rośnie w zastraszającym tempie, a takie zaburzenia są obecnie jedną z najważniejszych przyczyn zgonów na całym świecie. Ponieważ choroby te mają tendencję do “łączenia się” z innymi, takimi jak cukrzyca typu 2 i otyłość, stwarza to konieczność zastanowienia się, co możemy zrobić, by zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia. Ciekawe jest to, że liczba osób doświadczających problemów ze snem wzrosła w związku z rosnącą częstością występowania chorób sercowo-naczyniowych, co może nie być zwykłym zbiegiem okoliczności. Z tego powodu wielu naukowców skupiło się na badaniu związków między snem a chorobami serca.

Przede wszystkim dowiedziono, że ograniczenie czasu poświęcanego na sen zrodziło u ludzi tendencję do podjadania i tym samym dostarczania większej ilości kilokalorii w ciągu dnia, a także tendencję do zmniejszania aktywności niezwiązanej z aktywnością fizyczną NEAT i tym samym zmniejszone wydatkowanie energii w ciągu dnia. Ta tendencja odcisnęła swoje piętno przede wszystkim w gospodarce glukozowej doprowadzając wiele osób do zaburzeń glikemii, insulinooporności czy też cukrzycy typu 2 [1]. Badania te złożone z wielu eksperymentów było bardzo dokładne i wnikliwe pod kątem oceny zmian metabolicznych w organizmie pod wpływem restrykcji snu. Jak wszystkie badania mają jednak pewne ograniczenia. Niektóre były krótkoterminowe, a uczestnicy byli poddani okolicznościom, które znacznie różnią się od ich środowiska domowego (przeprowadzone w siedzibie ekspertów). Samo miejsce spania (własne łóżko) może wpływać na szybkość zasypiania czy jakość snu. Oznacza to, że niekoniecznie wiemy, jakie zastosowanie mają te badania dla rzeczywistych sytuacji, gdy uczestnicy śpią w domu. Niemniej jednak rezultaty, które zauważono mają istotne znaczenie dla zdrowia człowieka i nie można ich ignorować.

Wzrost CRP

Zbadano wpływ utraty snu na poziom białka C-reaktywnego (CRP) [2]. Stężenie CRP o wysokiej czułości prognozują wystąpienie chorób na tle sercowo-naczyniowym. W badaniach epidemiologicznych krótki czas trwania snu i dolegliwości związane ze snem były również związane ze zwiększoną zachorowalnością na układ krążenia. Przeprowadzono dwa badania w celu zbadania wpływu pozbawienia i ograniczenia snu na stężenie CRP u zdrowych osób. W pierwszym eksperymencie, 10 zdrowych osób nie spało przez 88 godzin. Próbki CRP zbierano co 90 min przez 5 kolejnych dni. W drugim eksperymencie 10 pacjentów losowo przydzielono do 8,2 h snu (kontrolnie) lub 4,2 h snu (częściowe pozbawienie snu) przez 10 kolejnych dni. Godzinowe próbki CRP pobierano w pierwszej i w 10 dniu badania. Co się okazało – stężenia CRP wzrastały zarówno w warunkach całkowitego, jak i częściowego pozbawienia snu, ale pozostawały stabilne w warunkach kontrolnych (bez ograniczenia snu). Skurczowe ciśnienie krwi wzrastało w trakcie niedoboru snu w pierwszym eksperymencie, a z kolei w eksperymencie drugim wzrastało tętno u uczestników badania. Zarówno całkowite, jak i częściowe pozbawienie snu spowodowało podwyższenie stężeń CRP. Niedobór snu może być jednym ze sposobów aktywacji procesów zapalnych i przyczyniać się do wzrostu zachorowalności na choroby układu krążenia.

Choroby serca

W innym badaniu prospektywnym, w którym uczestnikami były kobiety (71 617 kobiet), które pracowały w służbach zdrowia z USA, będące w wieku 45-65 lat bez wcześniejszych diagnoz dot. zaburzeń sercowo-naczyniowych. Zbadano wpływ snu na wystąpienie chorób serca, a podstawą badania był kwestionariusz z pytaniem o przeciętną liczbę godzin snu w ciągu doby [3]. Na początku badania 5% kobiet zadeklarowało 5 lub mniej godzin dziennie, 26% kobiet spało 6 godzin dziennie, 41% spało 7 godzin dziennie, 24% spało 8 godzin dziennie, a 5% spało 9 godzin lub dłużej. Eksperyment trwał 10 lat, od 1986 do 1996 roku. W czasie obserwacji udokumentowano ogółem 934 zdarzeń związanych z chorobami serca, wśród których 271 kobiet zmarło w ich wyniku. Zaobserwowano niewielki, ale oczekiwany (wzrost ryzyka) związek pomiędzy deklarowanym czasem trwania snu a częstością występowania chorób sercowo-naczyniowych. Zarówno krótkie i długie okresy snu wiązały się z ryzykiem wystąpienia chorób i z tego względu uznano, że należy wziąć pod uwagę inne czynniki. Przy fakcie palenia papierosów czy biorąc pod uwagę wskaźnik masy ciała siła wpływ snu na wystąpienie chorób uległa zmniejszeniu, jednak uznano, że niedobór snu ma wpływ na metabolizm człowieka, zatem w sposób pośredni może zwiększać ryzyko występowania chorób serca.

Praca zmianowa

Okazuje się, że pracownicy zmianowi mogą być bardziej narażeni na ryzyko występowania chorób serca w porównaniu do osób pracujących o stałych porach w ciągu dnia [4]. Zbiór badań opiera się na 38 metaanalizach i 24 przeglądach systematycznych, poprzez które dowiedziono, że praca zmianowa ma niekorzystny wpływ na stan zdrowia. Dowody wskazują, że wpływ pracy zmianowej na sen dotyczy głównie skracania snu w związku z nocnymi zmianami i porannymi zmianami. Istnieje również związek między pracą zmianową a wypadkami, cukrzycą typu 2 (wzrost ryzyka), przyrostem masy ciała, chorobą niedokrwienną serca wzrost ryzyka), udarem (wzrost ryzyka). Ogólny wzrost ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest podobny jak u osób z niewystarczającą ilością godzin poświęcanych na sen.

Chociaż w niektórych badaniach zaznacza się konieczność dalszych obserwacji, to liczne badania już dziś potwierdzają negatywny wpływ niedoboru snu na pracę serca i tym samym ryzyko występowania chorób z nim związanych. Jest to kolejny powód, by nie zaniedbywać snu i zawsze znaleźć czas na tą najlepszą formę odpoczynku i regeneracji dla organizmu.

Źródła:

[1] Knutson KL, Spiegel K, Penev P, Van Cauter E. The metabolic consequences of sleep deprivation. Sleep Med Rev. 2007;11(3):163-78.

[2] Meier-Ewert HK, Ridker PM, Rifai N, et al. Effect of sleep loss on C-reactive protein, an inflammatory marker of cardiovascular risk. J Am Coll Cardiol. 2004;43:678–83.

[3] Ayas NT, White DP, Manson JE, et al. A prospective study of sleep duration and coronary heart disease in women. Arch Intern Med. 2003;163:205–9.

[4]Kecklund Göran, Axelsson John. Health consequences of shift work and insufficient sleep, BMJ 2016; 355 :i5210

Autorką tego artykułu jest Karolina Gołaś. Doradca żywieniowy, studentka dietetyki, szczególnie zainteresowana dietetyką sportową oraz kliniczną. Wyznaje holistyczne podejście do człowieka poprzez zdrowe odżywianie, sport, sen, odpoczynek i równowagę psychiczną w celi poprawy sprawności i kondycji, samopoczucia, leczenia chorób dietozależnych i dolegliwości.

Po godzinach miłośniczka treningu siłowego, biegania i wszelkiej aktywności ruchowej. Prowadzi bloga Analityka Dietetyczna, lubi mięso i dobrą kawę ;)

Przejdź do sklepu – http://www.fitness-food.pl

1 Comment Choroby sercowo-naczyniowe a sen

Leave A Comment